HÃY HỌC TỪ NHỮNG ĐIỀU CĂN BẢN

Thứ năm - 23/04/2020 06:54
Đúng 20 năm sau, tháng 8 năm 2017 tôi đưa bà xã và con gái Thiều Anh đi du lịch Nhật Bản. Chúng tôi về Matsue tìm gặp những đồng nghiệp cũ của tôi để thăm. Khi tôi nhắc lại chuyện bị / được Notsu-san và Uchida-san rèn giũa việc vẽ gốm. Cả nhóm cùng cười vui vẻ và nói tôi sao nhớ chuyện đó lâu vậy.
HỌC TỪ CĂN BẢN
HỌC TỪ CĂN BẢN

HÃY HỌC TỪ NHỮNG ĐIỀU CĂN BẢN
(tác giả: Trần Đức Anh Sơn)

Tối nay (9/4), kênh AXN chiếu một tập trong serie phim SEAL TEAM (mùa thứ 3) của Mỹ. Trong phim có một cảnh lính SEAL Mỹ huấn luyện cho các biệt kích Turkmenistan tác chiến, nhưng lại hướng dẫn lý thuyết quá chi tiết, tuần tự một cách rất bài bản. Biệt kích Turkmenistan cũng là dân chuyên nghiệp, bèn cự lại: “Sao không dạy thực hành cho nhanh gọn mà bày vẽ lý thuyết chi dài dòng vậy?”.

Lính SEAL Mỹ nói là học kỹ thuật cơ bản tốt, sẽ bắn nhanh hơn. Biệt kích Turkmenistan không chịu, nên thách hai bên bắn thi xem ai bắn nhanh và chính xác hơn. Kết quả là cả 3 lượt bắn lính SEAL của Mỹ đều bắn nhanh hơn biệt kích tinh nhuệ nhất bên phía Turkmenistan. Vì rằng, họ học lý thuyết, kỹ thuật bắn kỹ càng, nên thực hành bắn tốt, chính xác và nhanh hơn.

Coi cảnh này trong phim khiến tôi nhớ lại câu chuyện của tôi trong những ngày đầu đi tu nghiệp khảo cổ học ở Nhật Bản:

Tháng 8 năm 1997, tôi tham gia nhóm chuyên gia khảo cổ học đi khai quật di chỉ R341 ở ngoại ô thành phố Matsue (tỉnh Shimane). Di chỉ này có khoảng 100 nhân công đào bới trực tiếp ở gemba (hiện trường) và đội ngũ chuyên viên khảo cổ gồm 5 người Nhật và 1 người Việt là tôi.

Bài đầu tiên mà các nhà khảo cổ học Nhật Bản dạy tôi trước khi “quăng” tôi ra hố khai quật là vẽ gốm. Một cậu cử nhân khảo cổ, nhỏ hơn tôi 3 tuổi, tên là Notsu Akira được cử hướng dẫn tôi kỹ thuật vẽ gốm, với đầy đủ dụng cụ: giấy ô li, giấy can, bút chì, tẩy, thước góc, compas, thước đo độ tròn, thước đo độ dày của gốm, mago…

Notsu-san bỏ ra 2 tiếng đồng hồ dạy tôi cách cầm bút chì, sử dụng các loại dụng cụ vẽ gốm rất hữu dụng của Nhật Bản. Lúc đầu, tôi cũng chịu khó lắng nghe. Nhưng sau cậu ấy nói lui nói tới và giảng cho tôi như giảng cho 1 đứa sinh viên năm nhứt thì tôi trở nên khó chịu. Vì, ở Việt Nam tôi đã học vẽ gốm khi học đại học và các bản vẽ gốm của tôi trong tiểu luận, khóa luận và luận văn tốt nghiệp luôn được điểm cao, được thầy khen vẽ đẹp.

Sau khi hướng dẫn, Notus-san quăng cho tôi 1 mảnh gốm, bảo tôi vẽ và sau 1 tiếng thì nộp bản vẽ cho cậu ta xem. Tôi hý hoáy mất 15 phút thì xong, nộp cho cậu ta. Cậu ta không nói gì, nhưng 2 cô Asai-san và Tanito-san, là những naigyo-in (nội nghiệp viên) trong team, nhìn qua bản vẽ của tôi, rồi xuýt xoa: “Yama-san vẽ nhanh mà đẹp quá”. [Tôi tên Sơn, nên họ gọi là Yama, là phát âm Hán-Hòa của chữ 山 (Sơn)].

Notsu-san đưa cho tôi 1 mảnh gốm to hơn hình dáng phức tạp hơn 1 chút, bảo tôi vẽ đi, 2 tiếng sau nộp lại bản vẽ. Tôi chỉ vẽ trong khoảng 50 phút là xong, nộp cho Notsu-san. Cậu ta cũng không nói gì. Sau đó cậu ấy bảo tôi ngưng vẽ, ra khảo sát hố khai quật với cậu ấy.

Hôm sau và mấy hôm sau nữa, Notsu-san tiếp tục đưa cho tôi vẽ những mẫu gốm, càng này càng phức tạp và khó vẽ hơn. Cậu ấy cũng giảng giải thêm cho tôi 1 số kỹ thuật đo vẽ những mẫu gốm có hình dáng phức tạp này. Sau đó bảo tôi vẽ với thời gian cho mỗi bản vẽ ngày càng lâu hơn. Khi nào tôi cũng vẽ xong trước thời hạn từ 20 đến 40 phút.

Ngày thứ năm, ông Uchida Ritsuo, trưởng nhóm khảo cổ, cũng là người chỉ huy khai quật di chỉ R341, cầm xấp bản vẽ mà tôi vẽ trong mấy ngày qua, đi tới nơi tôi đang ngồi vẽ. Ông bảo tôi trình bày trình tự các bước vẽ gốm mà Notsu đã hướng dẫn cho tôi, từ mảnh gốm đơn giản nhất cho đến những mảnh gốm càng ngày càng khó hơn và cách thức tôi hoàn thành từng bức vẽ này.

Tôi trình bày theo yêu cầu của ông trên từng bức vẽ một. Uchida-san không nói gì, đưa cho tôi một mảnh bình gốm 3 eo, có độ dày xương gốm rất khác biệt ở những vị trí khác nhau. Ông bảo tôi vẽ mảnh gốm này trong 3 tiếng, vẽ xong thì mang tới nộp cho ông và trình bày tuần tự các bước kỹ thuật mà tôi đã sử dụng để vẽ mảnh gốm rất… rất phức tạp này.

Tôi loay hoay vẽ trong hơn 3 tiếng rưỡi mà chưa xong. Đang toát mồ hôi tẩy tẩy, xóa xóa, thì Uchida-san bước tới bảo tôi dừng lại. Ông bảo, mấy bữa nay tôi vẽ những mảnh gốm đơn giản rất nhanh, đẹp, nhưng tôi đã bỏ qua các bước kỹ thuật mà Notsu-san đã hướng dẫn cho tôi. Kết quả là đến khi được giao vẽ các mẩu gốm khó hơn thì tôi lúng túng, không vẽ được, do trước đó không chịu tuân thủ quy trình, nên không hoàn thành bản vẽ đúng hạn và chất lượng bản vẽ ngày càng tệ.

Sau cùng ông nói: “Đừng vận dụng năng khiếu trong những trường hợp như thế này, phải dùng kỹ năng được đào tạo cơ bản, từng bước, từng bước, cẩn thận và nhuần nhuyễn, để hoàn thành công việc. Đó mới là cách làm việc của dân chuyên nghiệp”.

Tôi đứng chịu trân nghe ông la tôi với giọng nhỏ nhẹ mà sâu sắc. Sau đó thì tôi gọi Notsu-san, kêu cậu ta hướng dẫn lại kỹ thuật vẽ gốm từ đầu. Từ đó cho đến khi tôi được rút khỏi di chỉ R341, đưa về thực tập ở Matsue Kodai Bunkazai Kenkyu Sentā nằm bên hồ Shinji-ko, thì bức vẽ nào của tôi vẽ trong 3 tháng ở R341, cũng được Notsu-san và Uchida-san khen là vẽ tốt.

Đúng 20 năm sau, tháng 8 năm 2017 tôi đưa bà xã và con gái Thiều Anh đi du lịch Nhật Bản. Chúng tôi về Matsue tìm gặp những đồng nghiệp cũ của tôi để thăm. Khi tôi nhắc lại chuyện bị / được Notsu-san và Uchida-san rèn giũa việc vẽ gốm. Cả nhóm cùng cười vui vẻ và nói tôi sao nhớ chuyện đó lâu vậy.

Tôi nói với họ: “Những gì mà Notsu-san và Uchida-san chỉ dẫn cho tôi trong những ngày chân ướt chân ráo đến Nhật Bản là bài học sâu sắc đầu đời mà tôi được học. Về sau, tôi đã áp dụng tinh thần này khi làm những việc tương tự, cả trong học tập, nghiên cứu chuyên môn: nắm vững kỹ thuật cơ bản, tỉ mỉ, cẩn trọng, từng bước hoàn thành công việc”.

Lúc đó, Uchida-san nói: “Yama-san thông minh, nhưng có những việc chỉ thông minh thôi thì chưa đủ, mà phải cần đến kỹ năng. Nhưng chỉ có học hành bài bản, rèn luyện thường xuyên thì mới hình thành kỹ năng tốt”.

Tôi ghi nhớ câu này, cho đến khi xem tập phim SEAL tối nay, thì nhớ lại và viết cái status này, như một kỷ niệm đẹp của tôi khi du học Nhật Bản cách đây 23 năm.

NGƯỜI NƯỚC HUỆ (Mồng 9 Tết Cô Vi)

Tác giả: Trần Đức Anh Sơn

Total notes of this article: 0 in 0 rating

Click on stars to rate this article

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập4
  • Hôm nay347
  • Tháng hiện tại7,049
  • Tổng lượt truy cập330,934
TEKSOL VIETNAM FANPAGE
NHÃN HIỆU ĐỒNG HÀNH
Copyright     I     Privacy     I      Sales Terms & Conditionsvcci buiding

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TEKSOL VIETNAM            
 
TEKSOL VIETNAM., JSC
Địa chỉ ĐKKD:  Số 17/45 Kiều Sơn, Phường Đằng Lâm, Quận Hải An, Thành phố Hải Phòng, Việt Nam
VPGD: Phòng 401, tầng 4, tòa nhà VCCI, 464 Lạch Tray, Ngô Quyền, Hải Phòng, Việt Nam
Mã số thuế:
0201862965
Tel: +84 911 110 800
Email:   sales@vnteksol.com  I   vnteksol@gmail.com
Số tài khoản: 1031000006262 tại ngân hàng Vietcombank chi nhánh Nam Hải Phòng
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây