KHỔNG TỬ NÓI

Thứ bảy - 25/04/2020 00:56
Câu này đúng là ám ảnh cuộc đời người đàn ông. Vì cứ đến những mốc trên, ta lại có lúc lôi ra soi mình. Nhất là câu "tam thập nhi lập", lập được ở đây là lập cái gì thì Khổng Tử không có nói rõ. Nếu hiểu 30 tuổi lập được sự nghiệp/thành tựu thì dễ có mấy ai?
lời thầy Khổng Tử
lời thầy Khổng Tử

KHỔNG TỬ NÓI

"Confucius said - Khổng Tử nói, ..." là câu đùa cửa miệng của người Tây Phương khi tuyên bố một nội dung hài hước trái ngược với cách bắt đầu nghiêm nghị như trên.

Còn ở Việt Nam, khi ta google từ "Khổng Tử nói" thì vô số bài báo viết trích dẫn tổng hợp lời ngài mà nếu in ra thì giấy chắc đầy tới nóc nhà và có đủ lời khuyên trong mọi mặt cuộc sống.

Thậm chí, gần đây tranh "176 lời dạy của Khổng Tử" theo thể thơ 5 chữ mang đậm phong cách bác Thái Bá Tân được trang trọng treo trong gia đình, công ty hay đình chùa.

Nhưng tôi đồ rằng, như ý kiến trong sách ông Nguyễn Hiến Lê viết, những gì Khổng Tử nói được ghi chép trong tác phẩm Luận Ngữ mới là đáng xác thực, còn lại đều là lời và ý người sau thêm thắt vào mà ra, kể cả sách Đại học, Trung Dung.

Tôi có kỉ niệm về câu hỏi vấn đáp cuối cùng trong kì thi Triết học Cao học - Chủ đề tư tưởng Nho giáo.
Cô giáo hỏi:
- Theo em, điểm yếu của tư tưởng Nho giáo có phải là "an bần lạc đạo" như Khổng Tử nói (dù trong nghèo khó, vẫn lấy đạo lý làm niềm vui)
- Thưa cô, em không biết đó có phải là yếu điểm hay không. Nhưng em nghĩ là ông Khổng Tử không có nói như vậy, ...

Lúc đó, không có nhớ ra chính xác để trích dẫn lại, thôi thì nhân tiện đây, tôi viết để lưu lại 10 lời Khổng Tử trong Luận Ngữ mà mình "sướng" nhất. Một là chia sẻ cùng bạn, hai là để răn mình trong năm Mậu Tuất 2018 lời nói ra không thể tùy tiện được.

1 - Phú quý mà có thể cầu được thì làm kẻ cầm roi đánh xe hầu người, ta cũng làm. Phú quý mà không thể cầu được, thì ta cứ theo sở thích của ta.

2 - Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị trí dã

Biết thì nhận là biết, không biết thì nhận không biết, như vậy là biết.

3 - Kính nhi viễn chi

(Với quỉ thần) kính nhưng đứng xa.

Thương hại thay các cô cậu tuổi còn bé, đã thích chơi trò cúng bái, bám lấy những chuyện ma quỉ, tự tạo cớ là mình căn nọ căn kia. Xem ra cũng chỉ là lũ vô công rồi nghề kiếm ăn trong thời buổi hỗn loạn. Giữ lòng kính trọng mà tránh xa chuyện mê hoặc cũng là sửa mình đi theo con đường chính đạo.

4 - Kỉ sở bất dục, vật thi ư nhân.

Điều gì mình không thích, đừng làm cho người khác.

Có người vặn lại thật tài tình: "Điều gì mình không thích, nhỡ người khác lại thích thì sao?"
Mọi điều chỉ là tương đối, nhất là khi đi sâu vào chi tiết. Thế nên, cũng có cách lý luận đối nghịch lại: "Nếu điều đó là ác, là xấu, liệu bạn có muốn nhận?"

5 - Ngô thập hữu ngũ nhi chí ư học, tam thập nhi lập, tứ thập bất nhi hoặc, ngũ thập tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, thất thập nhi tòng tâm sở dục, bất du củ.

Ta 15 tuổi thì để chí vào việc học, 30 tuổi thì tự lập, 40 tuổi không nghi hoặc nữa, 50 tuổi biết mệnh trời, 60 tuổi biết theo mệnh trời, 70 tuổi theo lòng muốn của mình mà không vượt ra ngoài khuôn khổ đạo lí.

Câu này đúng là ám ảnh cuộc đời người đàn ông. Vì cứ đến những mốc trên, ta lại có lúc lôi ra soi mình. Nhất là câu "tam thập nhi lập", lập được ở đây là lập cái gì thì Khổng Tử không có nói rõ. Nếu hiểu 30 tuổi lập được sự nghiệp/thành tựu thì dễ có mấy ai? Cứ áng vào đó, khéo lại đau đớn lòng vô số người trai trẻ. Theo tôi, qua 30 mà mình lập được nhân sinh quan đã là tốt lắm rồi.

6 - Tử Hạ vấn hiếu. Tử viết: Sắc nan. Hữu sự, đệ tử phục kì lao, hữu tửu thực, tiên sinh soạn, tằng thị dĩ vi hiếu hồ?

Tử Hạ hỏi về đạo hiếu. Khổng Tử đáp: "Khó ở chỗ giữ được nét mặt VUI VẺ. Khi cha có việc, con phải khó nhọc (để giúp cha), hoặc khi có cơm rượu, mời cha ăn uống, như vậy là hiếu chăng?

7 - Người quân tử có chín điều xét nét: Khi trông thì chú ý để thấy cho minh bạch, khi nghe thì lắng tai nghe cho rõ, sắc mặt thì giữ ôn hòa, diện mạo thì giữ đoan trang, lời nói giữ trung thực, làm thì giữ kính cẩn, có điều nghi hoặc thì hỏi, khi giận thì nghĩ điều tai hại xảy ra, thấy mối lợi thì nghĩ đến điều nghĩa.

8 - Kỉ dục lập thân, nhi lập nhân
Muốn mình thành công, hãy giúp người khác trước.
Câu này được các học giả phương Tây nhiệt liệt hưởng ứng VD: Givers take. Tính ứng dụng trong kinh doanh bán hàng lại càng cao. Anh trao đi giá trị thì anh mới được nhận lại thành quả cho mình. Số lượng người được giúp/nhận giá trị càng nhiều tỉ lệ thuận với mức độ thành công lớn bấy nhiêu.

9 - Trong ba người đi với ta, nhất định có một người làm thầy ta.

Lúc đầu, tôi nhận thức chỉ là câu nói thể hiện lòng ham học của ngài Khổng Tử. Còn bây giờ, tôi cảm nhận đó là lời khuyên về LẮNG NGHE. Nếu như chịu lắng nghe dù người khác là ai để học hỏi họ, hay rút ra bài học về sai lầm của họ, thì chắc hẳn việc lắng nghe sẽ rất thú vị.

Phạm Quang Huy
Sales Manager
TEKSOL Vietnam

Total notes of this article: 0 in 0 rating

Click on stars to rate this article

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập3
  • Hôm nay648
  • Tháng hiện tại1,177
  • Tổng lượt truy cập280,716
TEKSOL VIETNAM FANPAGE
NHÃN HIỆU ĐỒNG HÀNH
Copyright     I     Privacy     I      Sales Terms & Conditionsvcci buiding

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TEKSOL VIETNAM            
 
TEKSOL VIETNAM., JSC
Địa chỉ ĐKKD:  Số 17/45 Kiều Sơn, Phường Đằng Lâm, Quận Hải An, Thành phố Hải Phòng, Việt Nam
VPGD: Phòng 401, tầng 4, tòa nhà VCCI, 464 Lạch Tray, Ngô Quyền, Hải Phòng, Việt Nam
Mã số thuế:
0201862965
Tel: +84 911 110 800
Email:   sales@vnteksol.com  I   vnteksol@gmail.com
Số tài khoản: 1031000006262 tại ngân hàng Vietcombank chi nhánh Nam Hải Phòng
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây